Afgestudeerden een voorsprong geven op de huidige arbeidsmarkt — Nuruladilah Mohamed

14 JUNI — "Lights, camera, action!"

Voor veel universitaire afgestudeerden kan een sollicitatiegesprek aanvoelen als het betreden van een podium. De schijnwerpers staan aan; het panel kijkt toe en elk antwoord telt. 

In tegenstelling tot een optreden is er echter geen script om uit het hoofd te leren. Wat afgestudeerden nodig hebben is niet een perfect optreden, maar het vermogen om hun echte ervaringen met vertrouwen, helderheid en doelgerichtheid te presenteren.

Dit is waar de voorbereiding op sollicitatiegesprekken aan de universiteit een belangrijke rol speelt. In de huidige competitieve arbeidsmarkt zijn academische kwalificaties alleen niet langer voldoende. Werkgevers zoeken steeds vaker naar afgestudeerden die effectief kunnen communiceren, kritisch kunnen denken, problemen kunnen oplossen en kunnen aantonen dat ze klaar zijn voor de eisen van de werkplek.

Voor veel studenten kan de overgang van collegezalen naar sollicitatieruimtes uitdagend zijn. Ze hebben mogelijk de kennis, vaardigheden en het potentieel, maar worstelen om deze duidelijk te uiten wanneer ze tegenover sollicitatiecommissies staan. 

Sommigen geven antwoorden die te kort zijn, terwijl anderen uitgebreid spreken zonder het belangrijkste punt te benadrukken. Daarom moeten gestructureerde interviewtechnieken worden beschouwd als een essentieel onderdeel van de inzetbaarheid van afgestudeerden.

In lessen voor sollicitatievaardigheden worden studenten vaak kennis gemaakt met een eenvoudige maar nuttige techniek die bekendstaat als de STAR-methode. STAR staat voor Situatie, Taak, Actie en Resultaat. Hoewel de naam technisch kan klinken, is het idee eenvoudig. Het leert studenten hoe ze hun ervaringen kunnen vertellen als een kort verhaal, maar op een georganiseerde manier.

Uit mijn ervaring met het onderwijzen van sollicitatievaardigheden merk ik dat veel studenten al verhalen hebben die het waard zijn om te delen. De uitdaging is dat ze vaak niet weten hoe ze deze verhalen tijdens een sollicitatiegesprek moeten presenteren.

Wanneer ik hen vraag te reageren op een veelgestelde sollicitatievraag zoals "Vertel me over een keer dat je in een team hebt gewerkt," beginnen velen met een eenvoudig antwoord zoals "Ik ben goed in teamwork." Hoewel het antwoord niet verkeerd is, vertelt het de interviewer niet veel over wie ze zijn of wat ze kunnen doen.

Daarom moedig ik mijn studenten aan om verder te gaan dan algemene uitspraken. Ik herinner hen eraan om te denken aan een echte ervaring, misschien van een groepsopdracht, een klasproject, een stageopdracht of een universiteitsprogramma dat ze hebben helpen organiseren. Vervolgens begeleid ik hen om uit te leggen wat er is gebeurd, welke rol ze speelden, welke actie ze hebben ondernomen en wat het resultaat was.

Ik zie vaak dat studenten verrast zijn wanneer ze beseffen dat ze wel degelijk nuttige ervaringen hebben om over te praten. Veel pas afgestudeerden vinden dat ze geen werkervaring hebben, maar ze vergeten soms dat het universitaire leven zelf hen heeft blootgesteld aan vele werkgerelateerde vaardigheden. Groepsdiscussies, presentaties, clubactiviteiten, vrijwilligerswerk, gemeenschapsprogramma's en bijbanen kunnen allemaal betekenisvolle voorbeelden worden in een sollicitatiegesprek.

Zo ziet een student die heeft geholpen bij het organiseren van een campusevenement dit in eerste instantie misschien niet als iets indrukwekkends. Maar wanneer we de ervaring uitdiepen, kan de student beseffen dat hij of zij leiderschap, teamwork, communicatie en probleemoplossing heeft geoefend. Een andere student die een moeilijk groepsproject heeft afgerond, kan misschien uitleggen hoe het team met verschillende meningen omging, deadlines beheersde en de taak samen voltooide.

Deze eenvoudige verhalen zijn belangrijk. Ze helpen werkgevers de persoon achter het diploma te zien. Ze laten niet alleen zien wat een afgestudeerde weet, maar ook hoe de afgestudeerde denkt, reageert en bijdraagt aan echte situaties.

In mijn klas heb ik gezien hoe de STAR-methode studenten helpt de waarde van hun eigen ervaringen te herkennen. Het geeft hen een duidelijke manier om hun ideeën te ordenen en met meer vertrouwen te spreken. Wanneer ze weten wat ze moeten zeggen en hoe ze het moeten zeggen, is de kans kleiner dat ze in paniek raken of vertrouwen op gememoriseerde antwoorden.

Het allerbelangrijkste is dat ik wil dat mijn studenten begrijpen dat een sollicitatiegesprek niet gaat om het geven van het perfecte antwoord. Het gaat om het geven van een eerlijk, helder en betekenisvol antwoord. Het gaat om het laten zien wie ze zijn, wat ze hebben geleerd en hoe ze kunnen bijdragen aan de werkplek. Soms hebben pas afgestudeerden alleen de juiste manier nodig om hun eigen verhaal te vertellen.

Uiteindelijk gaat aangenomen worden niet alleen over het hebben van vaardigheden. Het gaat er ook om te weten hoe je die vaardigheden effectief kunt communiceren. Voor afgestudeerden die zich voorbereiden om de arbeidsmarkt te betreden, kan het beheersen van deze gestructureerde aanpak één les in de klas zijn die een blijvend verschil maakt in hun toekomstige carrière.

* Nuruladilah Mohamed is universitair hoofddocent aan de Akademi Pengajian Bahasa (APB), Universiti Teknologi MARA (UiTM), Cawangan Terengganu.

** Dit is de persoonlijke mening van de schrijver of publicatie en vertegenwoordigt niet noodzakelijkerwijs de standpunten van Malay Mail.