[EDITORIAL] Politiek theater: Wanneer senatoren afleiden, huilen en de rechtbank ontvluchten

Te midden van de komedie in de Senaat zochten mensen op sociale media naar de politiegeneraal die de voormalige president Rodrigo Duterte met chirurgische precisie arresteerde en hem onmiddellijk naar Den Haag stuurde.

En hij deed het twee keer — hij was ook degene die de vermeende seks- en arbeidshandelaar en kindermisbruiker Pastor Apollo Quiboloy arresteerde op diens eigen terrein, omringd door duizenden fanatieke aanhangers, terwijl hij zich verschool in zijn vesting van 30 hectare groot.

In een interview met Rappler-columnist John Nery op In the Public Square zei Nicolas Torre — voormalig hoofd van de Philippine National Police (PNP) en nu General Manager van de Metro Manila Development Authority (wat een teleurstellende functie voor iemand met zijn talenten) — dat "besluitvorming ter plaatse" de kern was van het debacle in de Senaat, in tegenstelling tot de arrestatie van Duterte.

Torre zei verder dat nadat vastgesteld is dat een arrestatiebevel geldig is, "je het moet plannen… De situatie goed inschatten, een omgevingsanalyse uitvoeren." Hij voegde eraan toe dat scenariobouw essentieel is. En de cruciale vraag: wat is de kans op verzet?

Torre zei dat hij in het geval van Quiboloy de "mogelijkheid van verzet" elimineerde door middel van "proportioneel geweld", zodat het voor het doelwit van de klopjacht uiteindelijk duidelijk was dat er geen andere keuze was dan zich over te geven. Torre zei dat het doelwit van de klopjacht moet beseffen dat "verzet zinloos is."

Was er een dergelijk denkproces bij de poging om het bevel tegen Senator Bato dela Rosa ten uitvoer te leggen? En wat nog belangrijker is: was er helemaal geen inlichtingenverzameling — was het bevel van het Internationaal Strafhof (ICC) niet iets dat al te verwachten was sinds november 2025? Hadden de PNP of het National Bureau of Investigation geen operationeel plan en scenariobouw voor de arrestatie van Bato?

Was het echt een grote factor dat veel politiemensen klasgenoten zijn van de voormalige PNP-chef? Wederom keren we terug naar de vraag: als de klasgenoten en Duterte-getrouwen er toen en nu nog steeds waren, hoe kon Torre dan Duterte arresteren op 11 maart 2025?

Torre zei ook dat inlichtingenverzameling de sleutel is. Onze vraag is: was er niemand die de bondgenoten van Dela Rosa in de Senaat en zijn klasgenoten van de Philippine Military Academy in de gaten hield? Konden ze echt niet voorzien dat er een coup zou plaatsvinden zodra de Artikelen van Impeachment de Senaat bereikten, terwijl het nieuws al wijd en zijd in de media circuleerde? Als voormalig senator Sonny Trillanes al wist dat Bato eraan kwam, waarom waren de bevoegde autoriteiten dan niet voorbereid?

Dit is niet alleen een falen in uitvoering en operationeel leiderschap — het lijkt ook een falen van politieke wil te zijn. Zijn de ondergeschikten van President Ferdinand Marcos Jr. bang om door de DDS (Duterte Diehard Supporters) te worden uitgesindeld en de komende verkiezingen te verliezen? Zijn ze bang voor een volksopstand? Heeft de President geen duidelijke orders gegeven met betrekking tot Bato?

Het is overduidelijk dat ze allemaal het slachtoffer zijn van de psychologische operaties van de nieuwe Senaatspresident Alan Peter Cayetano. Hebben ze nog steeds de tactiek van Alan Peter niet door, die in 2020 weigerde zich te houden aan de gentlemen's agreement over het delen van het voorzitterschap met de voormalige Marinduque-congressman Lord Allan Velasco? En wat een driftbui had hij. (LEES: Cayetano drukt de begroting voor 2021 erdoor, vergroot zijn macht in het Huis)

Wat de geest verbijstert: waar haalde minister van Binnenlandse Zaken Jonvic Remulla zijn verklaring vandaan dat het ICC-arrestatiebevel "niet uitvoerbaar" is, terwijl hij eerder zelf Republic Act 9851 inriep in de zaak van Duterte, op grond waarvan een verdachte op de Filipijnen kan worden overgedragen aan een internationaal hof of tribunaal. Nu zegt Malacañang dat ICC-bevelen voortaan onmiddellijk ten uitvoer zullen worden gelegd. Tja.

De kern van de zaak: toen er een duidelijke kans was om de architect van de buitengerechtelijke executies van de tokhang te arresteren, jaagden de bevoegde autoriteiten hun eigen staart na in plaats van Bato. Het gebrek aan ruggengraat van de autoriteiten werd nog eens extra duidelijk door het getreuzel bij de arrestatie van Bato, terwijl het verwachte Tijdelijk Rechterlijk Bevel van het Hooggerechtshof nog niet eens was uitgevaardigd.

En wat is het duidelijkste teken dat er geen politieke wil was om Bato te arresteren? Toen er schoten vielen in de Senaat, verloren ze Bato uit het oog en verloren ze de uitgangen uit het oog. En zo ontsnapte Bato naar verluidt door mee te rijden in de auto van Senator Robinhood Padilla. Was het geen standaardprocedure om op de avond van 13 mei elk voertuig dat de Senaat verliet te surveilleren? Was er werkelijk niemand die de Fortuner van Padilla volgde?

Het excuus van Padilla: hij kon Bato niet weigeren toen die zei "ik ga met jou mee." Welk deel begreep Padilla niet van "onderwerp van een arrestatiebevel en onder bescherming van de Senaat"? Was Padilla zo onwetend dat hij niet begreep dat hij een voortvluchtige hielp en ondersteunde? Of deed hij alsof hij van niets wist?

Hoe dan ook, Robinhood heeft geen recht om senator te zijn — of hij nu onwetend is of smoesjes verzint. Hij is een schande voor zijn gezworen ambt. En wat deden zijn medesenatoren?

Dat is precies wat Senator Risa Hontiveros vroeg toen ze zei "het lijkt wel alsof er niets is gebeurd." Op zijn beurt huilde Senator Pia Cayetano zonder tranen, omdat niemand haar schijnbaar had gevraagd hoe het met haar ging. Na tientallen jaren is Pia teruggekeerd naar haar Maalaala mo Kaya-persona waarmee ze in 2004 in het ambt werd gekozen.

Dames en heren, dit is onze nieuwe voorzitter van de Senate blue ribbon committee. En haar eerste officiële daad is droge tranen huilen.

Slecht acteerwerk, maar goede afleiding, Sen. Pia! Het punt van Hontiveros is vergeten — dat iemand verantwoordelijk moet worden gehouden voor het schieten met zware vuurwapens, de misleiding van de Senaatspresident dat "de Senaat onder aanval is", en de ontsnapping van een voortvluchtige.

Wat is het netto-effect van dit alles? Het resterende vertrouwen van het volk in de rechtsstaat is verder uitgehold. Opnieuw werden we met de neus op de feiten gedrukt dat de wet de machtigen begunstigt.

Minachting voor de wet en belediging van de Senaat als instelling vonden plaats van 11 mei tot 20 mei. Dit alles vóór het begin van de Impeachment Trial of the Decade van vicepresident Sara Duterte. – Rappler.com