Cara data peribadi dikendali perlu jelas dalam RUU Jenayah Siber, kata Ahli Parlimen

KUALA LUMPUR: Rang Undang-Undang Jenayah Siber 2026 perlu memperincikan bagaimana pegawai penyiasat akan mengendalikan data peribadi dirampas bagi meningkatkan kepercayaan orang ramai terhadap undang-undang itu, kata seorang Ahli Parlimen pembangkang hari ini.

Afnan Hamimi Taib Azamudden (PN–Alor Setar) berkata data peribadi lebih bernilai daripada wang kerana ia bukan sahaja merangkumi nombor telefon dan maklumat keluarga, tetapi juga rekod kesihatan, maklumat akaun bank dan dokumen syarikat.

“Jika pihak penguat kuasa memperoleh data ini untuk tujuan siasatan, perlu dijelaskan siapa yang boleh mengaksesnya, berapa lama ia disimpan dan bila ia akan dipadamkan.

“Jika perkara ini dijelaskan dalam rang undang-undang, saya yakin orang ramai akan lebih yakin terhadapnya,” katanya ketika membahaskan rang undang-undang itu di Dewan Rakyat.

Ahli Parlimen PAS itu berkata kuasa yang diberikan kepada pegawai penyiasat seperti mendapatkan data komputer, mengakses sistem komputer dan mengumpul data trafik di bawah syarat tertentu tanpa waran perlu disertakan dengan semak dan imbang yang kukuh.

Kesilapan siasatan

Afnan turut berkata walaupun undang-undang jenayah siber yang kukuh diperlukan bagi menangani jenayah seperti penipuan dalam talian dan kecurian identiti, ia tidak seharusnya menjejaskan rakyat Malaysia yang tidak bersalah secara tidak adil.

Beliau mempersoalkan apakah perlindungan yang disediakan kepada orang awam sekiranya berlaku kesilapan dalam siasatan.

“Sebagai contoh, seorang pelajar universiti mungkin menggunakan WiFi universiti. Jika orang lain menggunakan akaun WiFi yang sama untuk melakukan jenayah siber, komputer pelajar itu mungkin perlu disiasat.

“Apakah hak pelajar tersebut? Berapa lama komputer itu akan ditahan? Bagaimana jika semua tugasan universiti ada dalam komputer itu? Semua ini perlu dijelaskan kerana undang-undang bukan sahaja perlu menerangkan kuasa pegawai, tetapi juga hak rakyat,” katanya.

Rang undang-undang yang dibentangkan untuk bacaan kali kedua hari ini bertujuan menggantikan Akta Jenayah Komputer 1997 dengan undang-undang yang lebih luas merangkumi jenayah dalam talian, penipuan digital, kecurian identiti, kandungan yang dimanipulasi serta penyalahgunaan identiti digital.

Antara peruntukan lain, rang undang-undang itu juga memberi kuasa kepada pihak berkuasa untuk mendapatkan data trafik internet serta kandungan komunikasi daripada penyedia perkhidmatan semasa siasatan.

Beberapa pihak, termasuk Majlis Media Malaysia, menyuarakan kebimbangan terhadap kuasa luas dalam rang undang-undang itu, dengan menyatakan bahawa satu peruntukan ‘membenarkan penguat kuasa menceroboh’ privasi serta mendapatkan komunikasi peribadi dan istimewa tanpa semakan kehakiman atau kebenaran.

Majlis itu berkata undang-undang yang bertujuan melindungi rakyat Malaysia daripada jenayah siber perlu memasukkan langkah perlindungan bagi mengekalkan kebebasan perlembagaan serta memastikan kewartawanan yang sah dan komunikasi istimewa tidak terjejas secara tidak sengaja.